Temat: IMPLIKACJE HUMANISTYCZNE TEORII WZGLĘDNOŚCI EINSTEINA I TEORII KWANTOWYCH

Konkurs na esej o objętości minimum 8 tys. znaków skierowany jest do absolwentów (czyli także do absolwentek) studiów (co najmniej drugiego stopnia) kierunków humanistycznych lub/i kierunku: fizyka teoretyczna.

Istnieniejące od ponad stu lat: teoria (właściwie teorie: szczególna i ogólna) względności i teorie kwantowe, wielokrotnie potwierdzane przez eksperymenty i doświadczenie, wpływały na artystów (np. kubiści, Kubricka 2001: Odyseja kosmiczna, Zemeckisa Kontakt, Nolana Interstellar) i myślicieli (np. Cassirer, Michał Heller). Często nie zdajemy sobie sprawy, że wpłynęły na nasze życie, zmieniając chociażby nasze postrzeganie wszechświata, czasu, probabilizmu vs determizmu.

Czy istniejącą sprzeczność między światem cząstek elementarnych (fizyka kwantowa) a czasoprzestrzenią (teoria względności) można w łatwy sposób sprowadzić do Heglowskiej tezy i antytezy oraz rozwiązać tę sprzeczność również po Heglowsku w syntezie? Na pewno byli tacy, którzy już na to wpadli wcześniej, ale efektów nie widać. Zatem może potrzeba zintegrowania tych wizji świata na wyższym poziomie ogólności (w myśl Piotra Jeute koncepcji rozdzielczości perspektywy dla rozwiązywania sporów filozoficznych)?

W efekcie naszego tematu można ustanowić asumpt do stworzenia syntezy, uzgodnienia dwóch biegunów fizyki teoretycznej (teorii kwantowych i teorii względności), tematu podjętego od strony konsekwencji działania tych biegunów w życiu codziennym i w kulturze (humanistyka, sztuka itd).

Warto też zwrócić uwagę, że początek XX wieku zaowocował dodatkowo takimi zjawiskami, jak fenomenologia, psychoanaliza, awangarda w sztuce, rozwijać się zaczęło kino. Dlatego okres ten nazwać trzeba przełomowym, osiowym, zwrotnym.

Zainteresowane osoby mogą nadsyłać eseje napisane wyłącznie w języku polskim na adres redakcja@maisons-laffitte.pl do 30 czerwca 2026 r. Prosimy o nadsyłanie swoich biogramów ze zdjęciami oraz z linkami do swoich stron internetowych, które będą dołączone na Maisons-Laffitte.pl do publikowanych tekstów (również za pisemną zgodą).

Przebieg publikacji:

1. Po 30 czerwca 2006 nastąpi selekcja najlepszych tekstów

2. O wyborze najlepszych tekstów do publikacji zostaną powiadomieni ich Autorzy drogą e-mail.

3. Korekta ewentualnych błędów w tekstach (interpunkcja, ortografia, błędy rzeczowe); poprawiony tekst zostaje przesłany Autorowi do akceptacji.

4. Autorom wybranych tekstów zostanie przesłana do podpisania umowa licencyjna, w której Autorzy udzielą licencji na opublikowanie esejów na Maison-Laffitte.pl; umowa zawiera oświadczenie o autorstwie tekstu (prawa autorskie) oraz oświadczenie o niekorzystaniu przy jego pisaniu ze "sztucznej inteligencji" (np. Chat GPT).

6. Publikacja na Maisons-Laffitte.pl wybranych tekstów.

7. Wysyłka wybranych przez Autorów nagród książkowych (o wartości 300,00 zł. brutto za jeden esej) spośród książek dostępnych w księgarni Bonito.pl

 

Jeden Autor może nadesłać tylko jeden esej.

Zastrzegamy sobie prawo do ewentualnego nierozstrzygania niniejszej edycji konkursu.

 

Rafał A. Witkowski

 

 

Edycje rozstrzygnięte:

Tematy: „DUCH CZASU I JEGO WROGOWIE” „THANATOS I EROS – WOJNA I POKÓJ”   Kamila Zielińska THANATOS I EROS – WOJNA I POKÓJ „Umieraj i stawaj się!” – Goethe W mitologicznym imaginarium śródziemnomorskim postaci Thanatosa i Erosa to nie tylko bogowie, lecz siły o kosmicznym znaczeniu: śmierć i miłość, destrukcja i twórczość, nicość i pragnienie życia. Zygmunt Freud, ojciec psychoanalizy, nadał tym archetypom nowoczesny wymiar, widząc w nich dwie zasadnicze energie napędzające ludzką psychikę i kulturę. W jego późnych pracach – zwłaszcza w Poza zasadą przyjemności – instynkt śmierci (Thanatos) i instynkt życia (Eros) tworzą napięcie, które determinuje nasze działania, konflikty i przemiany.   Czytaj więcej...     Zuzanna Patkowska THANATOS I EROS – WOJNA I POKÓJ Wybierając Thanatosa i Erosa jako personifikacje destrukcji i miłości, Zygmunt Freud chciał zwrócić uwagę na podobieństwo obu bóstw. Zarówno Eros, jak i Thanatos są pięknymi, skrzydlatymi młodzieńcami, którzy odpowiadali za moce będące ponad ludzką kontrolą – śmierć i miłość.   Czytaj więcej...     Kamila Zielińska Duch czasu i jego wrogowie: między historią a ideologią Tytuł niniejszego eseju nieprzypadkowo nawiązuje do dzieła Karla Poppera Społeczeństwo otwarte i jego wrogowie. Austriacko-brytyjski filozof, jeden z najwybitniejszych krytycznych racjonalistów XX wieku, całe swoje życie poświęcił obronie rozumu, wolności i otwartego społeczeństwa przed groźbą totalitaryzmów. Głównym celem jego intelektualnej ofensywy był tzw. historycyzm — przekonanie, że dzieje ludzkie podążają według określonego toru, możliwego do odczytania i przewidzenia. Na jego celowniku znaleźli się między innymi Hegel i Marks — filozofowie, których wizje historii jako procesu koniecznego miały, według Poppera, otworzyć drogę do ideologii totalitarnych. W tym kontekście warto ponownie przyjrzeć się pojęciu ducha czasu — Zeitgeist — które Popper uznawał za jedno z najbardziej złudnych i niebezpiecznych narzędzi myślenia o historii. Czy jednak duch czasu rzeczywiście zasługuje na potępienie? A może jego „wrogowie” to nie tylko ci, którzy go ideologizują, ale również ci, którzy ignorują jego istnienie?   Czytaj więcej...

 

powrót na stronę główną