Jonathan Moore

Polska a świat w rankingu produkcji miedzi

z cyklu Czas wydobyć to z siebie

Celem niniejszego artykułu jest porównanie sytuacji Polski na tle świata w zakresie wydobycia i produkcji rafinowanej miedzi. Jeśli chodzi o wydobycie miedzi, Polska znajduje się w pierwszej piętnastce, natomiast pod względem produkcji wyrafinowanej miedzi – już w pierwszej dziesiątce. Można więc stwierdzić, że Polska jest jednym z ważniejszych graczy na rynku miedzi. Artykuł uwzględnia również ilość zasobów miedzi w Polsce i innych krajach, a także zastosowania tego metalu i jego związków. UWAGA: ilość miedzi wydobytej lub rafinowanej w każdym z krajów wymienionych w tym tekście jest zaokrąglona.

Wykaz światowych liderów

Według amerykańskiej agencji naukowo-badawczej USGS (United States Geological Survey), w 2024 roku wydobycie miedzi w Polsce wyniosło 410 000 ton. W związku z tym Polska zajmuje dwunaste miejsce w światowym rankingu wydobycia miedzi.

Obecnie na czele światowych producentów miedzi znajduje się Chile, z wydobyciem na poziomie 5 300 000 ton w 2024 roku. Drugie miejsce zajmuje Demokratyczna Republika Konga, z wydobyciem 3 300 000 ton. Trzecie miejsce należy do Peru (2 600 000 ton), a czwarte – do Chin (1 800 000 ton). Na piątym miejscu są Stany Zjednoczone i Indonezja (obydwa po 1 100 000 ton), ex aequo, za nimi plasują się Rosja (930 000 ton), Australia (800 000 ton), Kazachstan (740 000 ton), Meksyk (700 000 ton), Zambia (680 000 ton) i Kanada (450 000 ton).

Jeśli chodzi o produkcję miedzi rafinowanej, Polska zajmuje jeszcze wyższą pozycję. W 2024 roku produkcja ta wyniosła 590 000 ton, co czyni Polskę dziewiątym co do wielkości producentem miedzi na świecie. Polska ustępuje jedynie takim krajom jak: Chiny (12 000 000 ton), Demokratyczna Republika Konga (2 500 000 ton), Chile (1 900 000 ton), Japonia (1 600 000 ton), Rosja (960 000 ton), Stany Zjednoczone (890 000 ton), Niemcy (630 000 ton) oraz Korea Południowa (620 000 ton). Na dalszych pozycjach plasują się: Kazachstan (470 000 ton), Australia (450 000 ton), Peru (390 000 ton) oraz Meksyk (350 000 ton).

Podobnie do Rosji, Turcja jest krajem transkontynentalnym. W 2022 roku wydobyła ona 39 ton (3 900 kg) złota. Niemniej jednak, wszystkie tureckie kopalnie złota znajdują się w azjatyckiej części kraju, dlatego nie można określić Turcji drugim co do wielkości producentem złota w Europie.

Skąd taka różnica w rankingach?

Różnice między powyższymi rankingami wynikają z faktu, że niektóre kraje, choć są w czołówce pod względem produkcji miedzi rafinowanej, importują dużą część tej miedzi z innych krajów. Na przykład Japonia, mimo że według USGS jest jednym z największych producentów miedzi rafinowanej, jest w zasadzie uboga w surowce naturalne i dużą część potrzebnej miedzi importuje.

Zaskakująco bogate złoża w Polsce

Pod względem ilości dostępnych zasobów miedzi Polska zajmuje ósme miejsce na świecie. Zgodnie z danymi USGS, w 2024 roku kraj ten posiadał zasoby szacowane na 34 000 000 ton miedzi, ustępując jedynie takim krajom jak: Chile (190 000 000 ton), Peru i Australia (po 100 000 000 ton), Demokratycznej Republice Konga i Rosji (po 80 000 000 ton), Meksykowi (53 000 000 ton), Stanom Zjednoczonym (47 000 000 ton) oraz Chinom (41 000 000 ton).

Większe zasoby miedzi w Polsce niż w drugim największym kraju świata

W rzeczywistości Polska posiada większe zasoby miedzi niż kraje zajmujące kolejne miejsca w rankingu: Indonezja i Zambia (po 21 000 000 ton), Kazachstan (20 000 000 ton) oraz Kanada (8 300 000 ton). Kanada, Kazachstan, Indonezja i Zambia są pod względem powierzchni odpowiednio drugie, dziewiąte, piętnaste i trzydzieste dziewiąte na świecie, podczas gdy Polska jest na 71. miejscu. Można więc stwierdzić, że Polska ma zaskakująco bogate złoża miedzi, biorąc pod uwagę swoją wielkość.

LGOM – Legnicko-Głogowski Okręg Miedziowy

Legnicko-Głogowski Okręg Miedziowy położony jest w części północno-wschodniej województwa dolnośląskiego i obejmuje miasta: Legnicę, Głogów, Lubin i Polkowice (zwane razem „czwórmiastem”). Jest to główny ośrodek przemysłu miedziowego w Polsce i Europie, a także jeden z największych na świecie. Główną działalnością jest wydobycie miedzi w Zakładach Górniczych Lubin, Polkowice i Rudna.

Recykling miedzi – korzyści dla środowiska

Pod względem objętości miedź jest trzecim najczęściej odzyskiwanym metalem po żelazie i aluminium. Podobnie jak aluminium, metal ten jest w 100% poddawany recyklingowi bez utraty jakości. W latach 2002–2008 udział recyklingu w ogólnej produkcji miedzi wyniósł około 35%. Przewiduje się, że ta wartość będzie rosnąć w kolejnych latach.

Zastosowania miedzi

Podobnie jak żelazo, miedź odgrywa kluczową rolę w rozwoju cywilizacji ludzkiej. Już w starożytności była podstawowym składnikiem brązów, co dało nazwę epoce brązu. Ze względu na odporność na wodę, od tysięcy lat wykorzystywana jest w budownictwie, m. in. jako materiał pokryć dachowych.

Metal ten oraz jego stopy mają szerokie zastosowanie w elektronice, transporcie, przemyśle oraz w produkcji monet i medali. Ze względu na doskonałą przewodność elektryczną miedź jest wykorzystywana w przewodach, układach scalonych, obwodach drukowanych oraz w sieciach trakcyjnych.

Miedź a właściwości antybakteryjne

Podobnie jak srebro, miedź posiada właściwości antybakteryjne. Od dawna stosowana jest jako powierzchnia biostatyczna na kadłubach statków, chroniąc przed osadzaniem się omułków, skorupiaków i innych organizmów. Metal ten znajduje także zastosowanie w klamkach, rurach wodociągowych i innych elementach, co pomaga ograniczyć przenoszenie bakterii.

Podsumowanie

Wydobycie miedzi jest kluczowym sektorem gospodarki Polski. Ze względu na szerokie zastosowania w budownictwie, przemyśle i elektronice, popyt na ten metal będzie prawdopodobnie rosnąć. Bogate złoża miedzi na Dolnym Śląsku oraz wszechstronność tego metalu sugerują, że Polska ma potencjał, aby stać się znaczącym graczem na międzynarodowym rynku miedzi.

 

Źródła:

Gold Production - Europe - By Country (The Global Economy.com)

Źródła: mcs2025.pdf - Mineral Commodity Summaries 2025 (str.64-65) mcs2025-copper.pdf

Źródła: mcs2025.pdf - Mineral Commodity Summaries 2025 (str.64-65) mcs2025-copper.pdf GUS – Główny Urząd Statystyczny – Ludność w gminach według stanu w dniu 31.12.2011 r. – bilans opracowany w oparciu o wyniki NSP’2011.

Wojciech Jankowski, Mały przewodnik po Polsce, Wydawnictwo Sport i Turystyk, Warszawa 1983 ISBN 83-217-2329-2 s. 177

Prace na budowie elektrowni wiatrowej w gminie Żukowice są zaawansowane [online], myglogow, 15 marca 2020 [dostęp 2022-04-09] (pol.).

Mineral Commodity Summaries – Copper. „U.S. Geological Survey”, styczeń 2011. U.S. Geological Survey. (ang.).

Copper- Recycling. copperinfo.com. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-03-05)]. (ang.)

The World Copper Factbook 2010. „The World Copper Factbook”. International Copper Study Group. (ang.).

Overview of Recycled Copper (ang.). Copper. W: John Emsley: Nature’s building blocks: an A-Z guide to the elements. Oxford University Press, 11 sierpnia 2003, s. 121–125. ISBN 978-0-19-850340-8. (ang.).

Copper. American Elements, 2008. [dostęp 2011-06-20]. (ang.). Nonsystematic (Contact) Fungicides. W: Ullmann’s Agrochemicals. Weinheim: Wiley-VCH, 2007-04-02, s. 623. ISBN 978-3-527 31604-5. (ang.).

SLAC National Accelerator Laboratory: Accelerator: Waveguides (SLAC VVC). [w:] SLAC Virtual Visitor Center [on-line]. [dostęp 2011-05-20]. Cytat: A waveguide is an evacuated rectangular copper pipe. It carries electromagnetic waves from one place to another without significant loss in intensity (ang.).

J. R. (Joseph R.) Davis: Copper and copper alloy. Materials Park, OH: ASM International, 2001. ISBN 0-87170-726-8. (ang.).

Hiroshi Kawakami, Kazuki Yoshida, Yuya Nishida, Yasushi Kikuchi, Yoshihiro Sato. Antibacterial properties of metallic elements for alloying evaluated with application of JIS Z 2801:2000. „ISIJ International”. 48 (9), s. 1299–1304, 2008. (ang.)

Corrosion Behaviour of Copper Alloys used in Marine Aquaculture (ang.).

A. Biurrun, L. Caballero, C. Pelaz, E. León i inni. Treatment of a Legionella pneumophila-colonized water distribution system using copper-silver ionization and continuous chlorination.. „Infect Control Hosp Epidemiol”. 20 (6), s. 426–428, Jun 1999. DOI: 10.1086/501645. PMID: 10395146

ScienceDaily: Copper Reduces Infection Risk by More Than 40 Per Cent, Experts Say. 2011-07-01. [dostęp 2011-07-02]. (ang.).

Stefan Gumiński: Fizjologia glonów i sinic. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 1990. ISBN 83-229-0372-3.

Wołomin, 2025

 

copyright by Jonathan Moore